Schaamte, schuld… en de moed om jezelf te vergeven

Gepubliceerd op 25 februari 2026 om 19:57

Er zijn momenten waarop mijn zenuwstelsel sneller reageert dan mijn wijsheid.

Mijn stem klinkt scherper dan ik bedoel.
Woorden vallen me uit de mond die ik liever had ingeslikt.
Mijn reactie is harder dan ik eigenlijk wil.
Ik voel spanning in mijn lichaam nog vóór ik kan nadenken.

En dan komt ze, achteraf.
De schaamte. De schuld.
Mijn innerlijke rechter die zegt: “Dit was niet wie ik wilde zijn.”

Ook ik ken die momenten.

Momenten waarop niet mijn volwassen, gegronde stuk spreekt, maar een oud overlevingsdeel.

Je kent dat misschien wel.
Dat moment waarop je zenuwstelsel zich onveilig voelt en het overneemt.
Waarin je oerbrein sneller reageert dan jij kan nadenken.

Vechten. Vluchten. Bevriezen. Pleasen.

Dat maakt ons niet slecht.
Maar wel mens.

Schuld en schaamte zijn niet hetzelfde

Schuld zegt: “Ik heb iets verkeerd gedaan.”

Schuld kan gezond zijn.
Ze toont dat je waarden hebt.
Ze nodigt uit tot verantwoordelijkheid nemen. Tot herstellen.

Maar wanneer schuld blijft kleven, wanneer je jezelf blijft straffen voor wat ooit gebeurde, dan wordt ze zwaar.

Dan blijf je vastzitten in het verleden.

Schaamte zegt: “Ik bén verkeerd.”

En dat raakt veel dieper.

Schaamte gaat niet over wat je deed.
Ze gaat over wie je denkt te zijn.

Schaamte kruipt in je identiteit.
Ze maakt je kleiner.
Voorzichtiger.
Onzichtbaarder.
Streng voor jezelf.

En vaak dragen we schaamte die niet alleen van ons is.
In systemisch werk zien we hoe patronen, stil verdriet of onverwerkte ervaringen generaties lang kunnen doorwerken.
Familiepatronen. Onuitgesproken pijn.

Soms reageer je niet alleen vanuit jouw verhaal, maar ook vanuit een oud stuk dat ooit nodig was om te overleven.

Dat maakt je gedrag niet altijd oké.
Maar het betekent wel dat veroordeling zelden de weg naar heling is.

Het maakt je mens.

Congruentie: wanneer binnen- en buitenkant samenvallen

Schuld vraagt verantwoordelijkheid. - Schaamte vraagt zachtheid.

In mijn werk met paarden zie ik dit zo helder.

Een paard reageert niet op wat je zegt.
Niet op je uitleg.
Niet op hoe goed je het probeert te doen.

Het reageert op je binnenkant.

Paarden reageren op jouw energie.
Op jouw lichaam.
Op jouw zenuwstelsel.

Ze reageren op congruentie.

Wanneer je glimlacht maar vanbinnen vol zelfverwijt zit, voelt een paard dat.
Wanneer iemand binnenkomt met verborgen schaamte, zie je spanning in het lichaam.
Wanneer je sterk probeert te lijken maar jezelf eigenlijk afwijst, wordt het contact onrustig.

Maar wanneer iemand zichzelf toestaat om gewoon te zijn én zichzelf tegelijk niet langer veroordeelt,
— wanneer binnen- en buitenkant samenvallen —
dan verandert er iets.

Paarden oordelen niet.
Ze spiegelen.

En soms is dat de veiligste plek om jezelf opnieuw te ontmoeten.

Congruentie is geen perfectie.
Het is eerlijkheid.

En zelfvergeving is daar een essentieel onderdeel van.


Een kleine oefening in mildheid

Misschien kan je dit eens proberen.

Denk aan een situatie waarvoor je schaamte of schuld voelt.

Sluit even je ogen en vraag jezelf:

  • Hoe oud voelde ik mij op dat moment?
  • Reageerde hier mijn volwassen stuk… of een gekwetst deel in mij?
  • Wat had ik toen eigenlijk nodig?

 

Leg dan je hand op je hart en zeg zacht (hardop of in stilte):

“Ik zie dat ik toen deed wat ik kon met wat ik had.”
“Ik ben bereid om verantwoordelijkheid te nemen.”
“Ik ben bereid om mezelf niet langer te veroordelen.”

 

Voel wat er verandert in je ademhaling.
In je borst.
In je buik.

Zelfvergeving gebeurt niet in het hoofd.
Ze gebeurt in het lichaam.

Zelfvergeving, een thuiskomen in jezelf.


En misschien raakt dit ook je ouderschap

Onze diepste stukken worden vaak geraakt in relaties.
En nergens zo intens als in het ouderschap.

Kinderen spiegelen feilloos waar wij nog niet vrij zijn.
Ze raken onze onmacht.
Onze triggers.
Onze oude pijn.

Misschien is zelfvergeving niet alleen een cadeau aan jezelf,
maar ook aan je kind.

Want hoe meer jij congruent kan zijn
—hoe meer binnen- en buitenkant samenvallen —
hoe veiliger het voor een kind wordt om zichzelf te zijn.

En misschien is het moedigste wat je je kind kan tonen, niet perfectie, maar herstel.

Je hoeft dit niet alleen te dragen

Wat als je niet langer moet blijven vechten tegen wie je ooit was?
Wat als je verantwoordelijkheid kan nemen én jezelf tegelijk kan omarmen?

Schaamte wordt kleiner wanneer ze gezien mag worden.
Zonder oordeel.
In veiligheid.

In een traject bij mij en de kudde van EquiVie werken we precies daar.
Jij bent welkom met jouw verhaal.

We vertragen het zenuwstelsel.
We maken zichtbaar welke stukken spreken.
We onderzoeken wat van jou is en wat je misschien draagt voor een ander.
En we werken naar meer congruentie. Meer zachtheid. Meer stevigheid.

Niet om perfect te worden.
Wel om vrijer te worden. Als mens.

Voor jezelf.
En voor wie met jou verbonden is.

 

Voel je dat dit resoneert? Dan nodig ik je uit om contact op te nemen voor een afspraak.

🤍

Waar zachtheid binnenkomt, verliest schaamte haar kracht.
Jij mag mens zijn. Perfect imperfect. Zoals je bent.

 

🤍

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.